Ten tydzień należy do Bielika. Razem z ACK Cyfronet AGH wypuszczamy Bielika 11B v3.1: mówi w 56 językach (także spoza Europy), sam korzysta z narzędzi i radzi sobie z zadaniami złożonymi z wielu kroków. Do tego dochodzą dwa nowe modele towarzyszące: pierwsze w rodzinie modele decyzyjne Bielik-One i przyspieszacz Bielik DFlash. Trzy premiery w trzy dni. Wszystko opisujemy poniżej.
Terminarz premier
Modele będą dostępne na platformie Hugging Face: https://huggingface.co/speakleash
56 języków, ale polski charakter zostaje
Bielika 11B v3.1 trenowaliśmy dodatkowo na 500 miliardach tokenów. Dzięki temu liczba obsługiwanych języków wzrosła z 32 w wersji 3.0 do 56, a model nie stracił przy tym swojej polskiej tożsamości.
W praktyce porozmawiasz teraz z Bielikiem we wszystkich językach urzędowych Unii Europejskiej. Po raz pierwszy obsługuje też języki spoza Europy: arabski, języki azjatyckie (m.in. chiński, japoński i koreański) oraz kaukaskie, czyli ormiański, azerski i gruziński.
Widać to w benchmarkach:
- Belebele (rozumienie tekstu: model czyta fragment i odpowiada na pytania o jego treść): +8 punktów procentowych,
- INCLUDE (wiedza i rozumowanie w 44 językach, z uwzględnieniem wiedzy regionalnej): +5 punktów procentowych.
Nie budujemy Bielika tylko po to, by Polska miała własny model językowy. Budujemy go z przekonania, że polska technologia może wyznaczać standardy, a nie jedynie za nimi podążać. (…) Chcemy, by Bielik stał się modelem pierwszego wyboru w Europie, a z czasem również poza nią.
— Sebastian Kondracki, Prezes Zarządu Fundacji SpeakLeash
Bielik nie tylko odpowiada, ale też działa
Największa nowość w wersji 3.1 to kompetencje agentowe. Bielik łączy teraz trzy mechanizmy, które działają jednocześnie:
- function calling: wywołuje zewnętrzne funkcje i narzędzia,
- structured output: zwraca odpowiedzi w ściśle określonej strukturze,
- reasoning: przy trudniejszych zadaniach przechodzi w tryb jawnego rozumowania.
Razem dają modelowi, który nadaje się do systemów agentowych, czyli takich, które nie kończą się na wygenerowaniu odpowiedzi, tylko wykonują wieloetapowe zadania z użyciem dostępnych narzędzi.
Sprawdziliśmy to m.in. w τ²-bench. Ten benchmark symuluje realistyczne sytuacje z obsługi klienta, np. w liniach lotniczych, handlu i telekomunikacji. Model musi zrozumieć problem, użyć właściwych narzędzi (np. sprawdzić rezerwację albo zmienić usługę), trzymać się obowiązujących zasad i doprowadzić całą sprawę do końca. Sama poprawna odpowiedź tu nie wystarczy. W zależności od scenariusza Bielik 3.1 osiąga w τ²-bench wyniki od 16 do 45 punktów procentowych wyższe niż wersja 3.0.
Bielik 3.1 korzysta z trybu rozumowania również podczas wywoływania narzędzi. Ma to szczególne znaczenie przy bardziej złożonych zadaniach, w których model musi zaplanować i wykonać określoną sekwencję działań, a po drodze właściwie dobierać potrzebne narzędzia.
— Krzysztof Ociepa, Head of Model Training w Fundacji SpeakLeash
Bielik-One: modele, które nie piszą, tylko decydują
Razem z Bielikiem 3.1 debiutuje rodzina Bielik-One, czyli cztery modele decyzyjne. Nie służą do generowania tekstu. Analizują informacje i oceniają je według kryteriów, które wcześniej ustalisz. Mogą np. przypisać zgłoszenie do właściwej kategorii, sprawdzić jego zgodność z wymaganiami albo wskazać najbardziej prawdopodobną z dostępnych odpowiedzi. Modele mają różne rozmiary, więc dobierzesz je do zadania i do dostępnej mocy obliczeniowej.
Gdzie się sprawdzą? Wszędzie tam, gdzie zamiast elaboratu potrzebna jest jednoznaczna klasyfikacja lub ocena:
- kategoryzowanie i kierowanie zgłoszeń klientów,
- moderacja treści,
- wstępna weryfikacja wniosków i dokumentów,
- kontrola zgodności z procedurami,
- analiza sentymentu,
- ocena odpowiedzi generowanych przez inne systemy AI.
Przykład: Bielik-One analizuje wiadomości z firmowej skrzynki i dla każdego e-maila podaje prawdopodobieństwo, że należy on do danej kategorii. Na tym rozkładzie możesz oprzeć progi automatyzacji. Pewne przypadki system obsłuży sam, a resztę przekaże człowiekowi do sprawdzenia. Dzięki temu da się automatyzować procesy na dużą skalę i nadal mieć kontrolę nad tym, jak zapadają decyzje.
W wielu procesach biznesowych nie potrzebujemy od modelu rozbudowanej odpowiedzi, lecz konkretnego wyniku, na przykład przypisania zgłoszenia do właściwej kategorii albo oceny według określonej skali. Bielik-One został przystosowany właśnie do realizacji takich zadań.
— Krzysztof Wróbel, Principal AI Researcher w Fundacji SpeakLeash
Bielik DFlash: szybciej i bez straty jakości
Trzecia premiera to Bielik 11B v3.1 DFlash, model draftowy dopasowany do nowej wersji Bielika. Rozwija on rozwiązanie, które razem z ACK Cyfronet AGH pokazaliśmy w czerwcu 2026 roku.
DFlash wykorzystuje speculative decoding. Jako lżejszy model pomocniczy podsuwa kolejne fragmenty odpowiedzi, a model główny je weryfikuje. Główny Bielik nie musi więc samodzielnie generować każdego kolejnego elementu, a cały proces przyspiesza bez utraty jakości odpowiedzi.
Gdzie znajdziesz nowe modele?
Wszystkie nowe modele razem z wagami będą dostępne na zasadach open science w ramach projektu SpeakLeash, na platformie Hugging Face: https://huggingface.co/speakleash. Zaglądaj tam w dniach premier zgodnie z kalendarium powyżej. Pobierz, przetestuj i daj nam znać, co zbudujesz z Bielikiem 3.1.
